آشنایی با انواع نخ خیاطی به همراه تصویر
انواع نخ خیاطی
در خیاطی، انتخاب نخ مناسب به اندازهی انتخاب پارچه اهمیت دارد. نخ خوب باعث استحکام، زیبایی و دوام لباس میشود، در حالی که نخ بیکیفیت میتواند بخیهها را شل کند یا در شستوشو پاره شود.
در این راهنما، تمام انواع نخ خیاطی و کاربرد آنها را بررسی میکنیم تا بتوانید برای هر پروژهی خیاطی بهترین گزینه را انتخاب کنید.
شما میتوانیدانواع نخ خیاطیرا در رنگها و مدلهای مختلف بهصورت عمدهاز فروشگاه فادیاتهیه کنید.
انواع نخها از نظر جنس و ساختار
1. نخهای طبیعی
نخهای طبیعی از الیاف گیاهی یا حیوانی تولید میشوند و تنفسپذیر، نرم و زیستتخریبپذیر هستند.
نخ پنبهای: پرکاربردترین نوع نخ طبیعی. جذب رطوبت بالا، مناسب دوخت لباسهای تابستانی و راحتی.
نخ کتان (Linen): مقاوم و بادوام؛ برای دوخت پارچههای ضخیم و لباسهای رسمی.
نخ پشمی: ضخیم، گرم و مناسب برای پارچههای زمستانی.
نخ ابریشم طبیعی: ظریف، درخشان و محکم؛ برای لباسهای مجلسی، گلدوزی و پارچههای لوکس.
2. نخهای مصنوعی
این نخها در آزمایشگاه از مواد شیمیایی ساخته میشوند و بهدلیل دوام بالا در دوخت صنعتی بسیار محبوب هستند.
نخ پلیاستر (Polyester): مقاوم در برابر سایش و رنگرفتگی؛ همهکارهترین نخ برای دوخت روزمره و صنعتی.
نخ نایلونی: بسیار منعطف و نرم؛ در دوخت لباسهای مجلسی، ورزشی و چرمی کاربرد دارد.
نخ نامرئی: نوعی نخ نایلونی شفاف که برای سنگدوزی و لباس عروس استفاده میشود.
نخ ویسکوز / ریون: نخی نیمهمصنوعی با پایه سلولزی، نرم و براق؛ مناسب برای گلدوزی و تزئین.
نخ اکریلیک: سبک، مقاوم و اقتصادی؛ انتخاب محبوب در بافتنی و پوشاک زمستانی.
3. نخهای ترکیبی (مخلوط)
از ترکیب الیاف طبیعی و مصنوعی ساخته میشوند تا بهترین ویژگی هر دو نوع را داشته باشند.
مثلاً نخ پنبه-پلیاستر هم نرم است و هم مقاوم به شستوشو.
انواع نخ خیاطی بر اساس کاربرد

نخ پلی استر
ویژگیها: مقاومت بالا، رنگپذیری خوب، دوام عالی.
کاربرد: دوخت لباسهای روزمره، یونیفرم، شلوار، پیراهن.
نکته: برای پارچههای صددرصد پنبهای بهتر است از ترکیب پنبه-پلیاستر استفاده شود تا بخیه آسیب نبیند.

نخ نایلون و نخ نامرئی
ویژگیها: انعطافپذیر، ضدحساسیت، مقاوم در برابر رطوبت.
کاربرد: لباسهای مجلسی، دوخت سنگ، منجوق و تور عروس.

نخ استرچ یا نخ سردوز
ویژگیها: کشسانی بالا، مقاومت در برابر حرارت.
کاربرد: لباس زیر، لباس ورزشی، لباسهای کشی.

نخ مرسریزه (نخ گیپوربافی)
ویژگیها: براق و زیبا، از الیاف پنبه با فرآیند مرسریزاسیون تولید میشود.
کاربرد: گلدوزی، کارهای تزئینی و هنری.

نخ مومزده
ویژگیها: مقاوم، چرب و روان برای دوخت چرم.
کاربرد: ساخت کیف، کفش، کمربند و سایر محصولات چرمی.

نخ گلدوزی, نخ کوبلن
ویژگیها: براق، مقاوم در برابر نور و شستوشو.
کاربرد: گلدوزی، روباندوزی، دوخت هنری.
نخ کنفی
ویژگیها: طبیعی، مقاوم، خشک و مستحکم.
کاربرد: صنایع سنتی، گونیبافی، گیوه، کفش و کیف سنتی.
نخ گلابتون (لمه)
ویژگیها: ظریف و براق با جلوه فلزی.
کاربرد: لباسهای تزئینی، گلدوزی، دوخت فانتزی و مجلسی.
| نوع نخ | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| نخ ضدآب | روکش مقاوم در برابر نفوذ آب | بارانی، کت زمستانی |
| نخ ضدحریق (آرامید، PEFE) | مقاوم در برابر شعله | لباس آتشنشانی، تجهیزات صنعتی |
| نخ ضداستاتیک | ضد برق گرفتگی و الکتریسیته ساکن | لباسهای کاری مخصوص برقکاران |
| نخ کابلی | بسیار ضخیم و چندلایه | تور ماهیگیری، طناب |
| نخ مکرومه | در انواع تابیده و نرمتاب | مکرومهبافی، هنرهای دستی |
سایر انواع نخ خیاطی و کاربرد آنها
در کنار نخهای اصلی و پرکاربرد، مدلهای خاصتر و تخصصی از نخ نیز وجود دارد که هر کدام برای نوع خاصی از دوخت، هنر یا تولید صنعتی بهکار میروند. این نخها در رنگها، ضخامتها و بستهبندیهای مختلف مانند دوک، ماسوره و قرقره تولید و عرضه میشوند. در ادامه با چند نمونهی دیگر از نخهای خیاطی آشنا میشوید:

ماسورهها معمولاً نخهایی با طول کمتر (معمولاً 400 یارد یا حدود 360 متر) هستند که برای چرخهای خانگی استفاده میشوند.
ماسوره نخ 400 یاردی رنگی: مخصوص خیاطیهای تزئینی و پارچههای رنگی
ماسوره نخ طلقی: دارای قرقرهی شفاف و سبک
ماسوره نخ لی، دریما، نایلون: مناسب برای دوخت پارچههای ضخیم، برزنت و لباس جین

نخ استرچ
نخ استرچ یا سردوز در رنگهای سفید، مشکی و رنگی تولید میشود و برای دوخت پارچههای کشسان، لباس ورزشی و لباس زیر کاربرد دارد.
دوک نخ استرچ سفید و مشکی برای دوخت صنعتی
ماسوره نخ استرچ برای خیاطی خانگی

نخ کوک و نخ لحاف
این نخها ضخیمتر از نخهای معمولی هستند و برای کوکزدن اولیه، لحافدوزی و دوخت پارچههای بزرگ استفاده میشوند.
نخ ملحفهدوزی یا نخ لحاف برای دوخت پارچههای سنگین
نخ کوک پنبهای برای کارهای دستی و کوکهای موقت

نخ آرایشی
نخ آرایشی نخی نازک و نرم است که برای بند انداختن صورت و اصلاح ابرو استفاده میشود. این نخ معمولاً از پنبهی طبیعی ساخته میشود و خاصیت ضد حساسیت دارد.

نخ عمامه
از نخ عمامه برای گلدوزی، نمددوزی و روباندوزی استفاده میشود. این نخ در رنگهای متنوع و در ضخامتهای مختلف تولید میشود و ظاهری براق و نرم دارد.

نخ قلاببافی
این نخها معمولاً از نایلون یا پنبه تولید میشوند.
نخ قلاببافی مشکی و رنگی برای بافت لیف، رومیزی و لباسهای قلاببافیشده استفاده میشوند.
نخ نایلون قلاببافی حالت کشسان دارد و دوام بالایی در برابر شستوشو دارد.

نخ لیف
نخ مخصوص بافت لیف حمام، فرچههای دستی و دستبندهای سنتی. این نخها معمولاً از جنس نایلون یا الیاف مصنوعی مقاوم ساخته میشوند.

نخ سرکیسهدوزی
نخ سرکیسهدوزی بسیار ضخیم و تابخورده است و برای دوخت سر کیسهها و گونیها استفاده میشود. این نخ در مدلهای طبیعی (پنبهای، کنفی) و مصنوعی (پلیاستر، نایلون) تولید میشود.

نخ تسبیح
نخ مخصوص برای ساخت تسبیح، دستبند و زیورآلات دستساز. معمولاً از نایلون شفاف یا ابریشمی مقاوم تولید میشود و خاصیت کشسانی دارد.
سیستم شمارهگذاری نخ خیاطی (نمره نخ)
نخها از نظر ضخامت با چند سیستم اندازهگیری میشوند:
Ticket (Tkt): عدد کمتر → نخ ضخیمتر (مثلاً Tkt 30 ضخیمتر از 80).
Tex: وزن (گرم) در هر 1000 متر نخ؛ Tex بالا → نخ ضخیمتر.
Denier: مخصوص فیلامنتها (مانند نایلون).
| کاربرد | شماره پیشنهادی | نوع نخ |
|---|---|---|
| لباس نازک | Tkt 80–120 | پلیاستر ظریف یا ابریشم |
| لباس معمولی | Tkt 40–60 | پلیاستر یا پنبه |
| جین / چرم | Tkt 20–30 | پلیاستر ضخیم، نایلون مومزده |
| گلدوزی | - | دمسه، مرسریزه |
| سردوز | مخصوص چرخهای صنعتی | نخ استرچ |
نکات مهم در انتخاب و خرید نخ خیاطی
هماهنگی نخ و پارچه: همیشه جنس نخ را با نوع پارچه مطابقت دهید.
رنگ نخ: بهتر است نخ را کمی تیرهتر از رنگ پارچه انتخاب کنید.
بررسی ثبات رنگ: قسمتی از نخ را خیس کنید و روی پارچه سفید بکشید؛ اگر رنگ داد، کیفیت پایین است.
انتخاب برند معتبر: برندهایی مانند Gütermann، Coats، DMC و Anchor از بهترینها هستند.
نگهداری نخ: دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب، در جعبه بسته نگهدارید.
| مشکل | علت احتمالی | راهحل |
|---|---|---|
| پارگی مداوم نخ | کشش زیاد، سوزن کند، نخ بیکیفیت | کاهش کشش، تعویض سوزن |
| نخپیچ خوردگی | مسیر نخکشی اشتباه | نخ را مجدداً از مسیر صحیح عبور دهید |
| رنگدهی در شستوشو | نخ بیکیفیت یا رنگ ثابت ندارد | از برندهای معتبر استفاده کنید |
| نخکشی پارچه | ضخامت نخ زیاد برای پارچه نازک | از نخ ظریفتر استفاده کنید |
انواع نخهای تزئینی خیاطی
نخهای تزئینی برای زیباسازی لباسها، گلدوزی، روباندوزی، مکرومهبافی و کارهای هنری استفاده میشوند. این نخها در رنگها، ضخامتها و جنسهای گوناگون تولید میشوند و معمولاً براقتر، نرمتر یا خاصتر از نخهای معمولی هستند.
هر نوع نخ تزئینی جلوهای متفاوت ایجاد میکند؛ بعضی درخشان و براقاند، بعضی مات و برجسته و برخی هم برای دوختهای خاص مثل سرمهدوزی یا کوبلن استفاده میشوند.
| نوع نخ تزئینی | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| نخ دمسه (DMC) | براق، رنگ ثابت و کیفیت بالا | گلدوزی، دستبندسازی |
| نخ کوبلن | چندلایه، نرم و رنگارنگ | کوبلندوزی، گلدوزی هنری |
| نخ مرسریزه | پنبهای براق با جذب رنگ عالی | کارهای تزئینی، گلدوزی |
| نخ لمهای / متالیک | روکش فلزی، درخشان و چشمگیر | دوخت تزئینی، لباس مجلسی |
| نخ زری (فلزی نقده) | مغزی فلزی طلایی/نقرهای | سرمهدوزی، لباس سنتی |
| نخ عمامهای | طبیعی/مصنوعی، ضخامتهای متنوع | روباندوزی، نمددوزی، حاشیهدوزی |
| نخ مکرومه تزئینی | تابیده یا نرمتاب، بافتپذیر | مکرومهبافی، آویز و دکوری |
| نخ گلدوزی ابریشمی | لطیف، براق و بسیار ظریف | گلدوزی پارچههای ظریف |
| نخ متالیک رنگی | درخشش فانتزی، مقاومت رنگ خوب | تزئین کیف، لباس مجلسی |
| نخ مِز (Mez) | بسیار ظریف و یکنواخت | گلدوزی بسیار ظریف |
انواع نخهای ضخیم در خیاطی و صنایع دستی
نخهای ضخیم برای دوخت پارچههای سنگین، چرم، برزنت، جین و کارهای هنری کاربرد دارند. این نخها معمولاً استحکام بالا، قطر زیاد و تاب بیشتر دارند تا در برابر کشش، سایش و پارگی مقاوم باشند. از آنها در دوخت صنعتی، کیفدوزی، کفشدوزی، سرکیسهدوزی و دوخت تزئینی برجسته استفاده میشود.
| نوع نخ ضخیم | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| نخ لیدوزی | ضخیم، مقاوم و تابخورده | دوخت پارچههای جین، چادر مسافرتی، برزنت |
| نخ کابلی | چندلایه و بسیار مستحکم | تور ماهیگیری، طناب، دوخت صنعتی |
| نخ مومزده ضخیم | پوشش موم، چرب و مقاوم در برابر رطوبت | کیفدوزی و کفشدوزی چرمی |
| نخ کنفی ضخیم | الیاف طبیعی با استحکام بالا | کیف و کفش سنتی، گونی و محصولات دستی |
| نخ پلیاستر صنعتی | قطر زیاد و مقاوم در برابر سایش | دوخت چادر، کیف، کمربند، صندلی خودرو |
| نخ نایلونی ضخیم | محکم، انعطافپذیر و ضدآب | دوخت چرم، کفش و محصولات ورزشی |
خرید انواع نخ خیاطی از فروشگاه فادیا
اگر قصد خرید نخ خیاطی در رنگها و مدلهای مختلف را دارید، فروشگاه اینترنتی فادیا (Fadiashop) یکی از بهترین و معتبرترین مراکز فروش لوازم خیاطی و خرازی در ایران است.
این فروشگاه با سالها تجربه در زمینهی تأمین ابزار دوختودوز، مجموعهای کامل از انواع نخ خیاطی را عرضه میکند؛ از نخهای پلیاستر و نایلونی گرفته تا نخهای ابریشم، مرسریزه، مومزده، لمهای و تزئینی.
در سایت فادیا میتوانید انواع برندها و سایزهای نخ را مشاهده کنید، مشخصات فنی آنها را بخوانید و متناسب با نوع پارچه یا کار خود بهترین گزینه را انتخاب کنید.
یکی از مزایای خرید از فادیا، قیمت شفاف، ارسال سریع و پشتیبانی تخصصی است. این سایت تمام لوازم جانبی خیاطی مانندسوزن، ماسوره، قیچی، لایی، زیپ و دکمه را نیز ارائه میدهد.
برای مشاهده و خرید نخهای مختلف، کافی است به وبسایت مراجعه کنید و در بخش «نخ خیاطی» محصول مورد نظر خود را انتخاب نمایید.



